• <Xem thêm trên Intel.com

Dạy về Tư duy

Dạy về Tư duy

Cải thiện tư duy của học sinh

Trường học luôn là nơi học sinh học cách tư duy. Trước đây, chỉ cần kỹ năng lập luận và kỹ năng sử dụng máy tính là đủ đảm bảo thành công trong việc học và trong cuộc sống tương lai. Nhưng thế kỷ 21 yêu cầu các công dân phải có nhiều kỹ năng hơn thế. Ngày nay, những kỹ năng cơ bản hầu như được thực hiện bằng máy vi tính, vì vậy học sinh ngày nay cần phải hiểu và sử dụng ngày càng nhiều thông tin bằng những cách thức ngày càng phức tạp và tinh tế hơn trong công việc, cũng như trong cộng đồng và cuộc sống cá nhân của mình.

Tạo nên môi trường lớp học kích thích tư duy >
Trong những lớp học kích thích tư duy, việc thảo luận về tư duy là một phần của mỗi bộ môn và mỗi bài học. Dĩ nhiên giáo viên sẽ không nói: “Được rồi, bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu bài học về tư duy”, mà thay vào đó là “Bây giờ chúng ta sẽ suy nghĩ một cách khoa học” và “Bây giờ chúng ta sẽ tư duy giống như những tác giả vậy”

Những cuộc thảo luận về tư duy nên được tiến hành ở mọi cấp học. Ngay từ những lớp thuộc bậc tiểu học, giáo viên có thể sử dụng những thuật ngữ liên quan đến tư duy. “Chó sói sẽ có “ý kiến” như thế nào?” hoặc “Các em có thể tìm thấy “chứng cứ” nào chứng minh cho việc những cây tiếp xúc với ánh sáng mặt trời sẽ lớn nhanh hơn những cây ở trong bóng tối?” Những học sinh lớn hơn có thể đưa ra câu trả lời chi tiết hơn, giải quyết mâu thuẩn và phân tích quan điểm dựa trên những thông tin khách quan.

Giảng dạy cụ thể các kỹ thuật và kỹ năng tư duy >
Vì nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy học sinh biết tư duy nên nhiều giáo viên tâm huyết đã tổ chức việc dạy học thông qua các dự án học tập phức tạp, đòi hỏi học sinh phải ra quyết định và giải quyết vấn đề. Do đó, chắc chắn là một số học sinh có thể phát triển được các kỹ năng tư duy bậc cao một cách gián tiếp thông qua phương pháp này. Tuy nhiên nghiên cứu đã chỉ ra khá rõ ràng rằng những nhiệm vụ đòi hỏi tư duy tự nó không có tác động lên khả năng tư duy của học sinh (Beyer, 2000, Swartz, 2000). Những kỹ năng này có thể được dạy thông qua việc làm mẫu, luyện tập có hướng dẫn và quá trình đào tạo.

Đánh giá tư duy >
Tạo nên lớp học kích thích tư duy không dễ chút nào. Việc này đòi hỏi người giáo viên phải sáng tạo và có tư duy. Người giáo viên phải có khả năng xác định các loại kỹ năng tư duy cần thiết trong một dự án cụ thể, đánh giá sự thành thạo của học sinh  về những kỹ năng này, và thiết kế cách giảng dạy giúp các em đạt được trình độ tư duy cao hơn. Điều này cũng đòi hỏi giáo viên phải sử dụng tư duy của chính mình như một cách thử nghiệm cho quá trình trợ giúp học sinh thông qua việc suy nghĩ về tư duy của chính mình và kiểm tra lại các giả định của mình về việc dạy, học, và đánh giá.

Trong nhiều lớp học, tư duy của học sinh được đánh giá đơn thuần dựa trên sản phẩm của việc tư duy đó. Trong trường hợp đánh giá được tiến hành bằng các câu hỏi nhiều lựa chọn và câu hỏi đúng sai, chúng ta thường giả định rằng khi học sinh tìm ra câu trả lời đúng nghĩa là các em đã sử dụng tốt các kỹ thuật tư duy. Nhưng ngày nay chúng ta biết điều đó không luôn luôn đúng. Do đó, vấn đề là làm thế nào đánh giá được quá trình đã diễn ra trong bộ não của học sinh. May thay, nhiều quá trình tư duy để lại các dấu hiệu, nhờ đó giúp giáo viên không những hiểu được cách học sinh tư duy mà còn giúp các em trở thành người tư duy. Thông qua những sản phẩm  tư duy của học sinh như : các cuộc thảo luận, các bảng biểu, sơ đồ, và những ghi chép, giáo viên có thể biết được nhiều điều về quá trình tư duy của học sinh và dựa trên cơ sở đó quyết định, lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp cho đối tượng là cá nhân hay nhóm học sinh.

Tài liệu tham khảo
Beyer, B. K. (2000). Dạy các kỹ năng tư duy – Xác định vấn đề khó khăn. In A. L. Costa (Ed.), Phát triển trí tuệ: sách tham khảo dùng cho việc Dạy học tư duy (pp. 35-40). Alexandria VA: ASCD.

Kincheloe, J. L. (2000). Hình thành tư duy độc lập. In D. W. Weil and H. K. Anderson (Eds.), Các khía cạnh tư duy độc lập: bài viết của giáo viên về lý thuyết và thực hành  (pp. 23-37). New York: Peter Lang.

Perkins, David. (1995). Trường học “thông minh”: Tư duy và học tập tốt hơn cho mọi trẻ em.. New York: NXB Free.

Swartz, R. J. (2000). Nghĩ về các quyết định. In A. L. Costa (Ed.), Phát triển tư duy: : Sách tham khảo dùng cho việc Dạy học tư duy, (pp. 58-66). Alexandria VA: ASCD.